Icára [Pronoun]

20191219_222403

 

Rohingya bácar Icára

“Nam or bodolat aiyé dé lobzo okkól oré Icára boli hó.”

Icára boodillá asé. Iin kiki hoilé,

<< Hoiya [First Person] >>

1. Añí = I

2. Añára = We

<< Hazir [Second Person] >>

3. Tuñí = You (also Oñne ,Tui )

4. Tuáñra = You (all)

<< Gaib [Third Person] >>

5. Ite = He (also Íte, Ibá, Íba ,Te,Taáñi )

6. Ibá = She (also Íba)

7. Tará = They (also Ítara )

<< Ciz [Non-person] >>

8. Yián = It (also Yían)

9. Iín = these (also Íin)

10. Uún = these (also Úun) – also used for person & animal

11. Uúin = those (also Úuin)

Oinno [Others]

12. Uite = that person (also Úite)

13. Uitará = those people (also Úitara)

14. Uibá = these person (also Úiba)

 

Oti Salák ór Golat Dori

otisalak
Drawing By RK.

Oti salák or Gola dori

Ek farat mazé sair guá fua táito. Tará tajuippia kissá okkol banat mahér accíl. Ek din farar baarkulé saráñ-górot musafer uggúa ziraiyyé dé yían tará kiyal goijjé. Ar baicádar guá yé gomgom hor suor ó finné. Fua sair ó wáttú musáferór hoor or uore sug foijjé. Tar hoor gún oré fókkorai gorí loi féltó mon óiye. Toi, tará baicádar ór hañsé asté asté zai oré hotá battara hoor. Buot hotun baáde, entu ugguá fua ye hoor dé, “añrá ugguá kálai. Añrá fotti zon e ekkán ekkán anhóni kissá hoiyúm. Ze neki kessá gán oré obiccác goré, íte kissá hoiyár gulam bona fori boú. ” Zehon éhotár uore baicádar e razi oilo, fua sairó wá ek zone ar ekzon or mikká sai hañcér. Thareddé íte doñr ugguá bekub. Baicádar e taajuppia unhoni hotá hoifaribodé yián tará nó tharé. Ossé íbaye hoi faille yó, ibar kissá ré biccáic goijjé bolí hoi bou. Arek dakottú, tará yian acá gorí taikke dé ki boli hoilé,  tarár kissá een tajubi oibodé taaké baicádar e biccáic gorá fori bou de yían fourái cubá goríbou. Soi hoito sailé, tará honó baicádar oré gulam banai tóu saárdé nó, bólké, baicádar ór hoor suor gún loi bollá saardé. Baicádar oré kissát mazé hórai gulam banai faille, manúic baade tar hoor gún ó itarár óizaiboi. Fua sairó wá farat zai ugguá hañzi matai ainné. Taaké, tarár zibbator faisela difare fán.

Foilá fua wá yé tar anuhí kissá howa cúru goijjé. “Mui mor maar feçot accílúm dé yá mamma ye babaré gorór muúntú asé dé gas óttún hodún borói síri aní dibollá hoiyé. Mogor, Baba ye gas bicí usol, urí nofaríbo boli juwab diyé.

Mamma ye mor baiyain ókkol oré yó hoiyé, mogor tará ye yó éndillá juwab diyé. Mui ar mamma ré hodún boroir lá ocántí oiyé de yián saitó mone nohoor. Toi, añí sossorai neali gas baai urilám. Añí borói kessú fari óre mor bazut mazé berái loilám. Baáde, añi baju beráiyá borói gún uolat ejjóm. Toí baáde, mammar feçot abar góillom mói. Yóñt mazé kengorí borói accé dé yían honíkka yé ót noofa. Mogor, mamma ye borói hái faijjé. Zehón mamma hái baade borói aró bicí taáigiyói, gorór ar baarór manúic okkól oré háñttuá háñttuá borói diyé. Baade yó ere aró borói táigiyogói. Mamma ye baki borói biggún oré duwar or muúntú thal mari ejjé. Tuáñrá hoi faroné, boróir thal ollá rastát tú gorór duwar dahá nozar!” __ Foilá fua wá yé baicádar ór mugór íkka saar. Honó andicá gorér né saar. Mogor baicádar e holla lari óre kissá gán biccáic giyé dé yián hoiló. Fua baki tinnwá yó holla lari ló.

Ebela dusará fua wár háin foijjé. Te hoor, “Zehón aññí a cáptá yá óilam, aññí bonot mazé sáir goittó gilám. Ére ugguá fuwana tetói borái yá doñr tetoi gas dekilám. Añár tú yó bicí búk laiggé. Aññí toratori tetói gas ot urílám. Zehon aññí feth bóri tetói háilám, añártú bicí gúm aigiyói. Aññí lami ar nofarír. Etolla, anñí farat zái óre ekkán háththá ainnóm. Háththa gan óre gas loi lagai diyom. Toi ená anñí háththá baai lami failam de. Farat mazé háththá faiyí dé yián bicí báiggór hotá, noilé, aññártú ajó fojjontó é gasór uore tái zagoi foitto.”____ Dusára fua wá yé yó baicádar or íkká sailo. Baicádar e holla lari oré biccáic giyé boli hoiyé. Baki fua tinuwá ye yó holla lari ló.

Tesára fua wá ye yó kissá cúru goijjé. Hordé: “Ze ottót mor boic ek bosór óiye, Aññí ugguá hórguic duñrailam. Mone mone taari horguic boli. Íba duñri zoñlot goille goi. Zehón aññí amburi oré zoñlot gólilam, dekirdé ugguá zondul bak. Bakgia yé aágorí táikké. Maaní moré háifeltó mon óiyé. Mui etuunót inkar gorát cúru. Yián bicí na insáfi,  aññí honó bak tuwaidde nou, bolké aññi horguic tuwaidde. Mogor horguic e mor hotá nofúnér. Gal oré aagori mor dáke aiyér. Toi, mor bañ hát e uoror gal saba ré dóri fellóm. Den hát e ar ek dák oré dorí oré ugguá jártka maijjóm. Ek jártka ye bak guá duiyán óigiyé gói. Baáde dorforái dorforái mori giyói.” ___tesara fua waye yó baicádar or uzu sailo. Baicádar e yó kissá gán biccáic giyé boli holla lari ló. Baki fua tini zone yó holla lariló.

Soura fua wá yé yó tar kissá boyan gorér: “Gelde bosór aññí no ekkán loi mas saito giílám. Mogor ére ugguá mas óddó dóri noó farí. Mui oinni zailla ókkol óttún ó fusár loi sailám. Tará ugguá oddó mas dóri noó faré. Toi, doriyar tolat ki óiyedé yían saibar faisala gorílám. Ehón aññí noor uottún fól mari dhub marilám. Tin din baade aññí doriyar tola loot faiyí. Aññí tuwai tai saiyi dé ére loot failám de,  ugguá murafán mas e oinno mas beggún háifelár. Toi, aññí mas gúa ré ekku gúcat mari félilam. E ottót mottú yó bicí búk laiggé. Etollá mui mas guá ré yíañt hái bolla faisala goijjí. Toi, mui ére oin dórailám, baade mas guá séki oré ek boirát háifeláilam. Baade aññí wafes baci urí gilam. Aññár noo gán ó ode ode failam. Aññí doriyar tolat sófor ót zoon or dara honó kessú nuksan noó.”___ Fua sairó zon e baicá dar or íkka acá gorí saar, honó obiccáic lagené. Baicádar gua yé ase ase holla lari kissá gan biccáic goijjé de yían hoiyé. Fua tinu wá yeyó holla lari dahaiyé.

 

Ebela baicádar gua yé tar kissá boyan gorér ki: “ Ho ek bosór age mortú ekkán fúñtar ketí accíl. Ere fuñta gas ugguá beniyomor doñr. Gasór roñg ó fuit fuitha lal. Bout maic fán íbat tú dhéil fata noó nelé.  Fisé zai sairgúa dhéla niollé. Dhéla gún ót honó fata nái, mogor gula doijje. Mui gula sairó wá síri felaiyóm. Zehon fuñta niolai bollá harilám, fotti gulattú ugguá ugguá juwan fua neoli accé. Zettót tará mor fúñta ketír fúñta gasor gular tú neoli accé, tará kanuni mor gulam bonigiyói. Baade mui tará ré két ót ham gorát ditum. Mogor, tara gaillá manuic hísafé, hoek cápta r age tará dái giyé goi. Tará dái baade lotí mui guñra deccót zaga zaga sófor gorí tuwat así. Yaa ána tará ré loot failám dé. O juwan ol, tuáñra yian betór zano de ki, tuáñra mor áñzi giyógoi dé gulam. Ehon mor fúañre ketít aiyó sái.”_____

Ya, juwan fua sairó zóne corme matá óddo zúfai feláiyé. Matá keén lara foredde óddo báfi kul nofar. Ossé tará kissá gán biccáic giyé bolí hoilé tará baicádar ór gulam de yían kobul goijjé fán óibou. Ossé tará kissá gán biccáic noó goré hoilé yó, zibbat or wada mozin baicádar ór gulam bona forer. Hañzi ye tinbar fojjonto kissá gán biccáic giyé né noóza fusár loiyé. Mogor fua sairó wá yé honó lorsor sára suk gún hémmikká oi taikke. Toi, hañzi ye baicádar zitté hoi fúnai diyé. Mogor baicádar guá bicí rahámdil ola. Baicádar e hoórdé tuáñrá mor gulam de étolla tuáñrár hoor suor or malik ó aññí. Tuáñrár hoor gún kúli moré do. Toilé aññí tuáñráré azad gorídiyum.

Fuá siro wá yó hoor gún kúlidi óre sérendar óiyé. Baadé baicádar guá yé hoor gún handór uore loi gelgói. Oti salaák okkol oré baicádar or kissá yé ziti féille.

 

Lekóyá: Kuwáiccorjjá

Lobzór Maáni

anuhí      = Taajibpia. Oinofaré dé én.

baicádar = musáfer

bonot      = murát

Ebela      = ehon

hañzi      = faisela goroya

jártka      = zakká maron.

mahér     = espert

sáir          = beron.

saráñgor =  zirani hola

Soura      = sair lomboror

Ulda Lofzó (ဆန္႔က်င္ဖက္စပါးလံုးမ်ား)

ULDA LOBZÓ

Ador 🔁 Nafórot

Aga 🔁 Guijja

Aram  🔄  biyaram

Añro  🔁  lago

Azur  🔄  Duadi

Bab  🔁  Maa

Baai  🔄  Taza, háñzia

Baina  🔁  Baani

Báca  🔄  Dhufa

Bati  🔁  Horá

Bera  🔄 Beri

Bíza  🔁  Fúaná

Boli  🔄  Léra

Bolot  🔁  Gaai

Bou  🔄  Zamai

Buk. 🔁  Fith

Burá  🔄  Hoicca

Cúndot  🔁  Féderá

Cóppon  🔄  Fottón

Dada  🔁  Dadi

Dhañro  🔄  Fatol

Dhoñra  🔁  Harúl

Dahá  🔄  luwa

Do  🔁  Lo

Doró  🔄  Norom

Dár  🔁  Búta

Duk  🔄  Cúk

Elómdar 🔁  Jahél

Fáç  🔄  Thun

Farot  🔁  Kutehaitta

Fondhit  🔄  Búta

Foor  🔁  Andár

Fuana  🔄  Keñsa

Gañra  🔁  Fainná

Gom  🔄  Hóraf

Gorif  🔁  Tuwanggor

Gulam  🔄  Bañdi

Hala  🔁  Dóla

Háli  🔄  Bóra

Hama  🔁  Hosságorá

Háñca  🔄  Hañda

Háñca  🔁 Háñci

Háñci  🔄  Sái

Harúl  🔁  Doñrá

Hoçá  🔄  Bati

Kuiñka 🔁 Kuñgki

Kúl  🔄  Ban, Fiin

Lamba  🔁  Baitthá

Lama  🔄  Urá

Lenda  🔁  Finna

Les  🔄  Matá

Malá  🔁  Malí

Mamu  🔄  Mami

Mirá  🔁  Tita

Mora  🔄  Ziyanta

Morot  🔁  Miyali

Moyura  🔄  Moyuri

Mur  🔁 Sotor

Mutá  🔄  Mormoijja

Nana  🔁  Nani

Nek  🔄  Mug

Nela  🔁  Góla

Nizam  🔄  Uzor

Oñccá  🔁  Furnimacá

Rata  🔄  Kuñri

Raza  🔁  Rani

Sáf  🔄  Hoñsara

Salák  🔁  Bedom, Bekuf

Sáñza 🔄 Bokcíc

Seton  🔁  Gúm

Súwal  🔄  Juwab

Tanda  🔁  Gorom

Tarif  🔄  Bonnai

Teltilla  🔁  Hóccuá

Than  🔄  Thél

Tíya 🔁 Boi

Uidda  🔄 Guijja

Uzu  🔁  Behañ

Uth  🔄  Neth

Usol  🔁  Niso

Uzan  🔄  Cúzan

Waa  🔁  Teleinna

Waaccá  🔄  Feth bóraiya

Zaa  🔁  Ai

Zalem  🔄  Rahámdili

Zii  🔁  Fua

Zola  🔄  Nifá

Zur  🔁  Bézur

Zuu  🔄  Dhala

Zu  🔁  Bezu

Duniyair Rait Náide Dec Ókkol

497a-768x482

Duniyar Rait nái dé Dec ókkol

By ႐ိုစာေပ ဒို႔သင္မယ္

Borma decor decbáci okkol e Húdin, Baira, cit hoi musom tin doilla loi taaluk ase. Aró din arde Rait hode oktor hissá okkól loi yó milamil asé.

Biínná, Duñjja, Háñzinná hodé okto iín beil gola nela loi taaluk raké. Kintu, taajub dekí Beil honó otté nogólede yó duniyait zaga ókkol asé.

Aathik matár (အာတိတ္စက္ဝိုင္း) uttoror zaga arde Endhatik matar   (အႏၱာတိတ္စက္ဝိုင္း) doinor zaga ókkolor mazé asé dé dec ókkolot mazé e hálot okkol ó.

Duniyar nezam, Beilor nezam or sola fira loi yó taaluk asé.

Étolla boli duniyait beil honó otté golí rait no óde dec ókkol óre nise zaher goriyum.

1. Norwey

Norwey deccán deki Aatik matá zagar bútore wake asé. Beil honó otté no góli adá rait fán beil dahaza boli hoi bec mancé siné.

May maic ottú Julai maic or butore 76 din fan beil honó otté nogóle. Ek din e 20 góndha fan roit e sái také.

2. Aislend

Aislend hodé Britíc baadè Yurob decór ebbe dhoñr dhiya dec. Dec gán o bicí cúndor. May máic ottú lotí Julai máicor mazé bicí dúb beilor foor sái zagói.

Roite kobza gorí taikké dé Aislend ot mazé Murá ura, saikel sora, endilla endilla kela okkol o goitté bicí gom.

3. Kenádha

Duniyar dui lombor doñr ekkán dec. Dec or becbák zagat kúwa bórai také. Beil honó otté nogóli rait din foor tákede húdin or 50 din lotí táke.

Decór bútore faar okkol arde taajubbia zaga okkol, taariki zaga ókkol ó becá bicí asé.

4. Alasaka

May máic óttu Julai máic or bútore beil honó otté nogolé dé ekkán dec.  Bicí cúndor arde dillor moza dede ekkán decó. Cit halor maic okkolot mazé decót andar táke.

5. Sweden

Yurob mahádec or Sweden decót ó rait hode ebbe nái fan. Adá rait fán beil daháza. Abbar biinná 4 bazi 30 minith ot beil abbar ule.

May maic ottú loti August maicór bútoré endilla maamala (halot) bicí lootfa. Sweden decót musafer okkol orlá dillage de beca bici zaga okkol asé. adventure program okkol oryó bicí asan.